Lộ trình sở hữu Thẻ Xanh Mỹ an toàn - Vì sao nên nộp hồ sơ EB-5 trước mốc 30/09/2026?
Ngày 21/5/2026, USCIS ban hành Policy Memorandum PM-602-0199 — bản ghi nhớ chính sách liên quan đến Adjustment of Status (AOS), thủ tục cho phép một số đương đơn đang ở Mỹ xin chuyển sang thường trú nhân mà không phải rời Mỹ để hoàn tất quy trình visa định cư tại lãnh sự quán.
Thông cáo báo chí đi kèm bản ghi nhớ có một câu khiến giới di trú phản ứng mạnh: USCIS “sẽ chỉ cấp Adjustment of Status trong những trường hợp ngoại lệ”. Tuy nhiên, cụm này không xuất hiện trong nội dung bản ghi nhớ. Đây là phát biểu chính sách đi kèm, không phải hướng dẫn nghiệp vụ cho viên chức xét duyệt hồ sơ. Phân biệt này định hình toàn bộ cách đọc đúng tin này.
Điểm quan trọng cần hiểu đúng: đây không phải là việc Quốc hội Mỹ sửa luật di trú. Nhưng đây là một tín hiệu chính sách đáng chú ý, vì USCIS đang nhấn mạnh rằng AOS là một hình thức xét duyệt mang tính tùy nghi, không phải quyền được tự động chấp thuận khi đương đơn đáp ứng điều kiện cơ bản.
Điều gì đang thay đổi?
Theo bản ghi nhớ mới, viên chức USCIS được yêu cầu xem xét kỹ hơn yếu tố discretion (quyền cân nhắc tùy nghi với từng hồ sơ) khi xét đơn Adjustment of Status. Bản ghi nhớ viện dẫn án lệ Patel v. Garland (Tối cao Pháp viện, 2022) để tái khẳng định một nguyên tắc đã có sẵn: AOS là ân huệ hành chính, không phải quyền tự động.
Cụ thể, viên chức được hướng dẫn cân nhắc các yếu tố sau:
- Vi phạm luật di trú trước đây hoặc vi phạm điều kiện visa cũ.
- Gian lận hoặc khai báo sai với cơ quan chính phủ.
- Việc nhập cảnh có đúng luật và đúng mục đích visa tại thời điểm nhập cảnh.
- Hành vi sau nhập cảnh có phù hợp với mục đích visa được cấp.
- Quan hệ gia đình, lịch sử di trú, đạo đức cá nhân.
Nói cách khác, việc một đương đơn đủ điều kiện theo luật chưa nhất thiết đồng nghĩa hồ sơ sẽ được chấp thuận. USCIS có thể xem xét toàn bộ hoàn cảnh hồ sơ, bao gồm lý do đương đơn chọn AOS thay vì hoàn tất quy trình định cư thông qua lãnh sự quán ở nước ngoài.
Bản ghi nhớ cũng ghi rõ ngoại lệ: các diện visa dual intent (visa cho phép vừa giữ tư cách tạm trú vừa theo đuổi thẻ xanh) và các trường hợp AOS là con đường duy nhất khả dụng. Bản ghi nhớ yêu cầu viên chức phải ra văn bản giải thích lý do — gồm cả yếu tố thuận lợi và bất lợi — mỗi khi từ chối hồ sơ trên cơ sở quyền tùy nghi. Đây là một bảo đảm thủ tục đáng kể.
Theo cách diễn giải mới, consular processing (xin visa định cư thông qua Bộ Ngoại giao Mỹ và lãnh sự quán ở nước ngoài) được nhấn mạnh như lộ trình thông thường hơn. AOS trong nội địa Mỹ được USCIS mô tả như một hình thức ngoại lệ, chỉ nên được chấp thuận khi hồ sơ xứng đáng được cân nhắc thuận lợi.
Điều gì chưa thay đổi?
Cần tránh hiểu bản tin này theo hướng “Mỹ đã đóng hoàn toàn Adjustment of Status”.
Tại thời điểm hiện tại, luật INA §245 — nền tảng pháp lý cho Adjustment of Status — chưa thay đổi. USCIS cũng chưa tuyên bố tạm ngưng toàn bộ hồ sơ AOS, và chưa nói rằng các hồ sơ đang chờ xét sẽ bị từ chối chỉ vì bản ghi nhớ mới.
Điểm thay đổi nằm ở cách USCIS định hướng viên chức xét duyệt: từ việc xem AOS như một bước xử lý tương đối quen thuộc trong quy trình thẻ xanh, sang việc xem đây là một quyền lợi cần được cân nhắc thận trọng hơn theo từng hồ sơ cụ thể.
Vì vậy, tác động thực tế sẽ phụ thuộc nhiều vào cách USCIS triển khai trong thời gian tới, các hướng dẫn bổ sung cho từng nhóm hồ sơ, và khả năng có tranh luận pháp lý hoặc kiện tụng phát sinh.
Bối cảnh quy mô
Theo dữ liệu Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) được The New York Times trích dẫn, khoảng 1,4 triệu thẻ xanh được cấp trong năm 2024. Hơn 820.000 trường hợp trong số đó đi qua tuyến Adjustment of Status — tức xin tại Mỹ thay vì xin tại lãnh sự nước ngoài. Khi quy mô này phải đối mặt chuẩn xét duyệt khắt khe hơn, hệ quả lan tỏa là điều gần như chắc chắn, kể cả khi không có trường hợp nào bị từ chối thẳng vì lý do mới.
Tác động cụ thể đến nhà đầu tư EB-5
EB-5 không nằm trong nhóm diện dual intent kinh điển như H-1B hay L-1, nhưng đặc thù của diện này khiến phần lớn hồ sơ EB-5 vẫn nằm trong vùng ít rủi ro hơn so với mức cảnh báo của báo chí. Tác động cụ thể chia làm ba nhóm:
Với nhà đầu tư EB-5 đang ở Việt Nam. Bản ghi nhớ gần như không có tác động trực tiếp. Quy trình mặc định cho nhóm này là consular processing tại Tổng Lãnh sự quán Hoa Kỳ TP. HCM hoặc Đại sứ quán Hà Nội — tức tuyến chính ngạch mà USCIS đang muốn đưa các hồ sơ AOS quay về. Bản ghi nhớ có thể khiến tải lượng tại các lãnh sự tăng, kéo dài thời gian chờ phỏng vấn, nhưng không thay đổi cơ chế pháp lý của con đường này.
Với nhà đầu tư EB-5 đang ở Mỹ (giữ visa F-1, E-2, B-1/B-2, H-1B, L-1…) muốn nộp I-485. Đây là nhóm chịu tác động trực tiếp. Hồ sơ vẫn đủ điều kiện pháp lý, nhưng viên chức sẽ xem xét sâu hơn về lịch sử tuân thủ visa cũ, mục đích nhập cảnh ban đầu, và hành vi tại Mỹ. Đặc biệt nhạy cảm là các trường hợp nhập cảnh bằng visa du lịch ngắn hạn rồi chuyển diện sang đầu tư — kịch bản này vốn đã cần lập luận cẩn trọng, nay càng đòi hỏi hồ sơ chặt chẽ về tính nhất quán giữa mục đích nhập cảnh và mục đích định cư.
Với hồ sơ I-485 đang chờ xét tại USCIS. Bản ghi nhớ không yêu cầu rút hồ sơ. Tuy nhiên, các hãng luật lớn dự báo lượng Request for Evidence (RFE — yêu cầu bổ sung bằng chứng) và Notice of Intent to Deny (NOID — thông báo dự định từ chối) sẽ tăng trong những tháng tới, khi viên chức ghi chép chi tiết hơn quá trình phân tích quyền tùy nghi. Thời gian xử lý có thể chậm hơn. Mỗi RFE nhận được cần được phản hồi đầy đủ và đúng hạn.
Hai điều giới chuyên môn đang quan sát
Thứ nhất, năng lực hệ thống lãnh sự. Hệ thống consular processing vốn đã quá tải tại nhiều quốc gia; chuyển dòng chảy thêm hàng trăm nghìn hồ sơ về tuyến này có thể kéo dài thời gian chờ phỏng vấn và thời gian chia cách gia đình.
Thứ hai, thách thức pháp lý. Bản ghi nhớ chính sách không thể vượt qua luật do Quốc hội ban hành. Các hãng luật di trú dự đoán sẽ có kiện tụng nếu việc áp dụng vượt khỏi giới hạn mà INA §245 cho phép. Tòa án sẽ là nơi quyết định cuối cùng phạm vi thực tế của bản ghi nhớ này.
Nhà đầu tư nên làm gì lúc này?
Trước hết, không nên ra quyết định chỉ dựa trên tiêu đề báo chí. Việc rút hồ sơ, thay đổi kế hoạch đi lại, chuyển hướng từ AOS sang consular processing, hoặc ngược lại, đều có thể tạo ra hệ quả pháp lý và thời gian xử lý khác nhau cho từng gia đình.
Điều cần làm là rà soát lại hồ sơ trên cơ sở cá nhân:
- Tình trạng lưu trú tại Mỹ hiện tại có đang được duy trì đúng quy định không?
- Có từng có giai đoạn quá hạn lưu trú, làm việc không được phép, hoặc vi phạm điều kiện visa không?
- Hồ sơ có yếu tố thuận lợi nào cần được chuẩn bị và chứng minh rõ hơn không?
- Nếu phải xử lý qua lãnh sự quán, thời gian, rủi ro đi lại và khả năng tái nhập cảnh sẽ ảnh hưởng thế nào đến gia đình?
- Với con phụ thuộc, có rủi ro age-out (vượt quá tuổi 21 và mất tư cách nộp chung hồ sơ với cha mẹ) hoặc gián đoạn kế hoạch học tập không?
Đây là thời điểm nhà đầu tư nên làm việc chặt chẽ hơn với đơn vị tư vấn và luật sư di trú để đánh giá lại chiến lược nộp hồ sơ, thay vì chỉ nhìn chính sách mới như một thay đổi thủ tục đơn lẻ.
Nhận định của IMM Group
Bản ghi nhớ mới của USCIS không làm biến mất lộ trình Adjustment of Status, nhưng có thể làm thay đổi đáng kể cách cơ quan di trú Mỹ nhìn nhận và xét duyệt lộ trình này.
Trong 21 năm hoạt động trong ngành đầu tư định cư, chúng tôi đã chứng kiến nhiều lần các bản hướng dẫn hành chính tạo ra sóng truyền thông lớn hơn nhiều so với tác động thực tế khi đi vào xét duyệt. Lần này có thể tương tự, hoặc có thể không — điều khác biệt giữa hai kịch bản nằm ở chất lượng chuẩn bị hồ sơ và việc lựa chọn đúng tuyến nộp ngay từ đầu.
Với các gia đình đang chuẩn bị kế hoạch định cư Mỹ, thông điệp quan trọng không phải là hoảng loạn, mà là thận trọng hơn trong việc thiết kế chiến lược hồ sơ. Khi quyền tùy nghi của viên chức được nhấn mạnh, chất lượng chuẩn bị hồ sơ, tính nhất quán của lịch sử di trú và lựa chọn đúng lộ trình xử lý sẽ trở nên quan trọng hơn.
Quý nhà đầu tư đang có kế hoạch nộp AOS, đang chờ xét I-485, hoặc đang phân vân giữa Adjustment of Status và consular processing nên rà soát lại hồ sơ sớm để có phương án phù hợp với hoàn cảnh gia đình.
IMM Group.
Tư vấn nhanh qua kênh:
